‘18 yas’ teklifi TBMM Baskanligi‘nda
Başbakan Ahmet Davutoğlu, Grup Başkanvekilleri Mustafa Elitaş, Ahmet Aydın, Mahir Ünal, Naci Bostancı ve Belma Satır’ın aralarında bulunduğu 210 milletvekilinin imzasını taşıyan Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’ne göre, Anayasa’nın 76. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "yirmibeş" ibaresi, "onsekiz" olarak değiştiriliyor. Buna göre, 18 yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilecek.
Söz konusu maddenin "kimlerin milletvekili seçilemeyeceğini" düzenleyen 2. fıkrasında yer alan, "yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar" ibaresi de "askerlikle ilgisi bulunanlar" şeklinde değiştiriliyor. Böylece 18 yaşını dolduran gençler askerlik hizmetini yapmadan da milletvekili adayı olabilecek.
Teklife göre, düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girecek ve halk oyuna sunulması halinde oylanacak.
"Gençlerin kendi akranları tarafından temsili sağlanmış olacak"
Teklifin gerekçesinde, özgürlükçü demokratik rejimlerde, özellikle seçme ve seçilme hakkı konusunda yapılan eşitlikçi düzenlemelerin, toplumun tüm kesimlerinin ve özellikle gençlerin siyasal hayata katılımına katkı sağladığı vurgulandı.
Gerekçede, şöyle denildi:
"Demokratik siyaset geleneği gereğince genç nüfusun; ülke siyasetine yön verebilecek mevki ve makamlara seçilme hakkına haiz olması ve temsil ettiği düşüncenin, parlamento ve halk nezdinde beyanına en az diğerleri kadar hak sahibi olması icap etmektedir. Toplumu yönetecek kişilerin, yönetim işini başarı ile yürütecek ortalama seviyenin üzerinde bir bilgi ve yeteneğe sahip olması açısından, onsekiz yaş ve üzerinde olmanın yeterli bir kriter olacağı düşünülmüştür. Bu çerçevede seçilme yeterliliği yaşının onsekize indirilmesi önemli bir demokratik adım olacaktır. Dolayısıyla demokratik gelenek çerçevesinde gençlere değişen ve gelişen siyasetin bir parçası olma, dünya ve ülke siyasetinde söz sahibi olma hakkı tanınmış olacaktır. Kısaca; gençlerin siyasete daha aktif katılımı ve kendi akranları tarafından temsili sağlanmış olacaktır.
Öte yandan, Anayasa değişiklik teklifi ile onsekiz yaşını doldurmuş gençlere askerlik hizmetini yapmadan da aday olabilme imkanı getirilmektedir. Askerliğini yapmadan aday olanların yoklama kaçağı veya bakaya gibi durumlarının bulunmaması, fiilen askerlik yapıyor olmaması ya da askerliğini tecil ettirmiş olmaları gerekmektedir. Bu nedenle ’yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar’ ibaresi ’askerlikle ilgisi bulunanlar’ olarak değiştirilmektedir."
Aydın’dan muhalefete açık çağrı
AK Parti Grup Başkanvekili Ahmet Aydın muhalefete, "Gelin ne olursunuz siyaseti de bir tarafa bırakalım, bu ülkenin gençlerine, genç evlatlarına, 18 yaşını dolduran kesimlerine güvenelim" çağrısında bulundu.
Aydın, TBMM Başkanlığı’na sundukları, "25 olan milletvekili seçilme yaşının 18’e indirilmesine ilişkin Anayasa değişikliği teklifi" ile ilgili yaptığı açıklamada, her seferinde Türkiye’de genç nüfus potansiyelinin fazla olduğunu, bunun ülke için gurur verici olduğunu ve gençlik ile övündüklerini söylediklerini kaydetti.
Bütün siyasi partilerin gençlerden övündüğünü ancak gençlere güven konusunda AK Parti ile aynı düşünmediğini ifade eden Aydın, "Biz ’nasıl ki seçme yaşı 18 ise gençlerin seçilme yaşını da 18’e indirelim’ diyoruz. Bunu dediğimiz zaman muhalefet yan çiziyor, maalesef gençler adına samimi bir destek vermiyor. Geçmişte muhalefetin basın toplantısında iki genci yanına alarak, adeta alay edercesine birtakım yaklaşımlar içerisine düştüğünü de gördük" dedi.
Ahmet Aydın, şöyle konuştu:
"Aslında zor olan, gençlere seçme hakkını veriyoruz ama daha kolay olan seçilme hakkını elinden alıyoruz. 18 yaşını dolduranlar ülkeyi yönetecek partileri, kişileri seçiyorlar ama sen ’seçilemezsin’ diyoruz. Bu adil, eşit değildir. Çünkü hakkın bir kısmını veriyoruz, bir kısmından ise muaf tutuyoruz. Biz, AK Parti iktidarı ve grubu olarak gençliğimize güveniyoruz ve inanıyoruz, her daim gençliğin yanındayız. Gençlerin ülke yönetiminde sadece reyleri ile söz sahibi olmaması gerektiğini, kendilerinin de temsil edilmesi gerektiğini söylüyoruz. Çünkü ülkemizin genç potansiyeli fazla ve nispi oranda da olsa gençlerin Meclis’te temsil edilebilmesi gerektiğini ifade ediyoruz.
Bu teklifle muhalefetin de samimiyetini test edeceğiz. Eğer muhalefet gençlerle beraber hareket ediyorsa, Türkiye’nin gençliğine güvenen bir muhalefet varsa bu teklifimize destek verir, bu manada da 18 yaşını dolduran gençlerin seçilebilmesinin önünü açmış oluruz. Bu çok açık bir çağrıdır: ’Gelin ne olursunuz, siyaseti de bir tarafa bırakalım, bu ülkenin gençlerine, genç evlatlarına, 18 yaşını dolduran kesimlerine güvenelim’ diyoruz. Biz geçmişte de bu samimiyetimizi ortaya koyduk. Milletvekili seçilme yaşını 30’dan 25’e düşüren de yine AK Parti iktidarıdır. 25 de yetmez diyoruz, gelin bunu 18 yapalım. Muhalefete, ’gelin hep birlikte, bu ülkenin evlatlarına, gençlerine sahip çıkalım, gençlerin önünü açan bu teklife destek verin’ diyoruz."
Aydın, mevcut duruma göre milletvekilliği için askerlik yapmış olmanın şart olduğunu, ancak teklife göre, kişinin askerlikle ilgisinin bulunmamasının milletvekili seçilmesi için yeterli olacağını söyledi. Bu konudaki önerilere de açık olduklarına işaret eden Aydın, "Muhalefet farklı bir öneri getirirse, oturup bunu da değerlendirebiliriz. Bu konuda öneriye açığız, yeter ki gençlerin seçilebilmesinin önünü açalım" dedi.
