Basbakan Binali Yildirim’in Iran Cumhurbaskani Yardimcisi Cihangiri ile ortak basin toplantisi

 

… marifetiyle hızlandıracak ve bir an önce cumhurbaşkanlarımızın ortaya koyduğu bu hedefe ulaşılması sağlanacaktır.

Diğer önemli bir alan da İran-Türkiye arasında turizmdir, kültürdür. Bu konularda da son yıllarda önemli gelişme sağlanmakla beraber daha yapacak çok fazla iş mevcuttur, bunları da inşallah karşılıklı kültür turizm bakanlarımız görüşmeler yaparak özellikle sadece İran’dan Türkiye’ye değil Türkiye’den de İran’a ziyaretlerin geliştirilmesi konusunda adımlar atılacaktır.

Güvenlik konusu çok önemli. Türkiye’nin son 40 yıldır baş ağrısı olan PKK terör örgütüyle daha etkin bir mücadele gerçekleştirilmesi konusunda İran’ın yakın işbirliğini önemsiyoruz ve bu konuda artan işbirliğimizden de memnuniyet duyuyoruz. Özellikle Irak’ın ülkenin tamamını Körfez Harekâtından sonra kontrol etmekte zorlanmasından kaynaklanan boşluk, terörün burada gelişmesi, neşvünema bulmasına sebep oldu. Dolayısıyla artık burada bir otorite boşluğu da gittikçe azaldığına göre İran, Türkiye ve Irak müşterek hareket etmek suretiyle bu terör sorununu da gündem kaldırmamız pekâlâ mümkündür. Bu konuda İran’ın her türlü işbirliğine açık olması memnuniyet vericidir.

Ben bir kez daha Sayın Cihangiri’ye ve değerli heyetine hoş geldiniz diyorum ve İran-Türkiye arasındaki ilişkilerin…

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri- … Ancak uzun vadeli menfaatlerimiz burada kesinlikle temin edilmiş olacaktır.

İran-Türkiye ve Irak üçlü görüşmeler yaparak bugüne kadar yaptığı görüşmelerle ve bundan sonraki görüşmeleriyle sorunları çözmek için işbirliği yapacaklar ve inşallah Irak’ın sorunları Merkezi Hükümetin yardımlarıyla ve Irak’ın komşularının yardımıyla çözülecektir.

Suriye konusu da bizim bugün gündemde konuştuğumuz konulardan biriydi. Biz şuna inanıyoruz: Huzurlu bir Suriye, halkın etkisi olan, güzel olan bir Suriye. Suriye devletinin güçlü olduğu bir Suriye birçok komployu etkisiz hale getirecektir. Bugüne kadar üçlü görüşmeler yapılmıştır. İran ve Türkiye’nin daha çok bunlarda etkili olduğu ve Rusya’nın da potansiyelini tabii ki burada kullandık, güzel müzakereler yapılmıştır ve umarız ki bu müzakerelerin devamında da İran ve Türkiye’nin işbirliğiyle Suriye konusu da çözülecektir.

İslam dünyasının çok ciddi sorunları var. Türkiye şu anda İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Başkanıdır ve kesinlikle diğer ülkelere karşı sorumluluğu daha fazladır. Biz Yemen’de suçsuz halkın nasıl katledildiğini görüyoruz. Yemen’deki çocuklar, halk çok kötü durumda şu anda yaşamlarını sürdürüyorlar. Biz şu anda Myanmar’daki Arakan’daki halka çok ciddi zulüm edildiğini görüyoruz. İslam dünyası çok ciddi sorunlarla boğuşuyor şu anda. Bu nedenle büyük Müslüman ülkeler ve İslam dünyası el-ele vermeliler, bu İslam dünyasındaki var olan bu sorunları iyi bir şekilde çözmek için. Ve inşallah bu kadar kan dökülmesine, bu kadar cinayete şahit olmayız İslam dünyasında.

Filistin konusu zaten defalarca konuşulmuştu. Masum Filistin halkına çok fazla cinayetler yapılmıştır. Biz Filistin halkını kesinlikle destekliyoruz, bu konuda aynı fikirdeyiz Filistin’e yardım etme konusunda.

Uluslararası konularda da İran ve Türkiye iyi işbirlikleri yapmışlar ve çok da vurgu yapmışlar bu işbirliklerine.

İkili ilişkiler konusunda çok önemli anlaşmalarımız ve hemfikir olduğumuz konular vardı. Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan’ın Tahran ziyareti çerçevesinde İran Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Ruhani ile müzakereler yaptılar ve kesinlikle 30 milyar dolarlık ticaret hacmini hedef olarak belirlediklerini bir kez daha vurguladılar. 30 milyar dolar ticaret hacmine ulaşmak, fırsatları değerlendirmemizi gerektiriyor. Var olan potansiyelimizi kullanmamızı gerektiriyor. Var olan manileri çözmemiz lazım.

En önemli ve en temel alınan kararlardan ve vurgulanan kararlardan biri bugünkü toplantıda; iki ülke arasındaki ticarette ulusal para biriminin kullanılmasıdır. İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası Başkanının Türkiye’ye iki hafta önceki ziyaretinde ve Türkiye Merkez Bankası Başkanıyla yaptığı görüşmelerde ve bugün sonunda da bir anlaşma imzalamışlar ve bugün hatta açıkladılar kendileri bu anlaşmayı. Bu anlaşma doğrultusunda iki ülke arasındaki ticari işlemler iki ülkenin de ulusal para birimleriyle yapılacak. Yani Amerika’nın doları, euro veya diğer döviz birimlerini kullanmak yerine Türk Lirasıyla İran Riyali temel alınacaktır. Ve bu işadamlarına ve tacirlere çok büyük bir fırsat sunmuş olacak.

Karma Ekonomi Komisyonu bir kez daha vurgulandı, ilk fırsatta önümüzdeki ayda gerçekleşecektir. Hem var olan tercihli ticaret anlaşması üzerinde, bunun genişlemesi üzerinde konuşulacaktır, yeni ürünler tekrar eklenmeye çalışılacaktır, bu konu üzerinde müzakereler yapılacaktır. Tarifeleri mümkün mertebe en aza indirmek ve inşallah serbest ticarete doğru yol almak. Tabii ki inşallah uygun bir zamanda bu da gerçekleşecektir.

İki ülkenin sınırları ticari işlemlerin gerçekleşmesi için 24 saat açık olması gerekiyor. Hem Gürbulak Sınır Kapısı, hem diğer sınır kapıları. Şu anda faaller, çalışıyorlar Esendere gibi ve diğer sınır kapıları, bunlar da 24 saat çalışmalı diye karar aldı.

Üçlü işbirliği konusunda Türkiye’den Katar’a transit bir şekilde Türk mallarının Katar’a gitmesi konusunda yine anlaşma yapılmıştır. En hızlı bir şekilde üç ülkenin de bakanları tarafından imzalanacaktır ve inşallah İran aracılığıyla Türk malları hızlı bir şekilde Katar’a ulaşacaktır.

Turizm konusuyla ilgili olarak bugün yine toplantıda konuşuldu, çok önemli kararlar alındı, çok güzel paketler hazırlanmıştı, şu anda İran’dan yaklaşık yıllık 1 milyon 900 bin kişi Türkiye’ye seyahat ediyorlar ve yaklaşık da 400 bin kişi Türkiye’den İran’a seyahat ediyorlar. Hem kültürel, hem turizm paketleri bu konuda daha genişletmeliyiz.

Enerji konusuyla ilgili hem ham petrolle ilgili şu andaki aşamada Türkiye’yle çalışıyoruz, ihracatımız var, hem doğalgaz ihracatımız var. Aynı boru hattından doğalgaz ihracatımızı artırabiliriz, hem de ham petrol ihracatımızı artırabiliriz, bunların ikisinin de potansiyeli mevcuttur, bu konu üzerine konuşuldu ve inşallah bir sonraki görüşmelerde, müzakerelerde ciddi bir şekilde bunlar ele alınacaktır ve artık uygulamaya geçilecektir. Hem cumhurbaşkanlarımız bu konuyu zaten vurgulamışlar, hem diğer yetkililerimiz.

İran’da Türk yatırımcıların faaliyetlerini desteklemek, petrokimya konusunda, diğer sanayi konusunda, turizm konusunda bazı forumlar düzenlemek, özellikle İran’daki yatırım fırsatlarını tanıtmak için bu konu üzerine de konuşmalar yapılmıştır, bazı öngörüler var. Önümüzdeki hafta içinde uzun bir süre zaten böyle fuarlar yapılmadı, uzun bir süre sonra yine İran ürünlerine özel bir fuar İstanbul’da düzenlenecektir önümüzdeki hafta. Ve şu andaki fırsatlara ve potansiyele baktığımızda eğer maniler, eğer sorunlar giderilirse ve iki hükümet yetkilileri de eğer ciddi bir şekilde bu konuların takipçisi olurlarsa, inşallah biz hızlı bir şekilde bu belirlenen 30 milyar dolar ticaret hacmini de yakalamış olacağız.

Çok teşekkür ederim.

Başbakan Binali Yıldırım- Ben de teşekkür ediyorum Sayın Cihangiri’ye. İfade ettiği iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için atılması gereken adımları şimdiden atmaya başladık. Ulusal paralarımızla ticaret yapılması, bunlardan en önemlisidir. İki ülkenin merkez bankası bu konuda mutabakata varmış, önümüzdeki günlerde de uygulamayla ilgili diğer bankaların bilgilendirilmesi süreci başlatılmış olacak. Ve böylece İran-Türkiye arasında ulusal parayla ticaret daha da teşvik edilmiş olacak, bu da ticaretimizin hem kolaylaştırılması, hem de ticaret hacmimizin artırılması, çeşitlendirilmesine büyük katkı sağlayacak. Bu konuları, ekonomiyle ilgili, taşımacılıkla ilgili, turizmle ilgili ve İran’la ikili ekonomik ilişkilerimizin geliştirilmesine yönelik bütün konuları Karma Ekonomik Komisyon toplantısında ilgili ekonomiden sorumlu bakanlarımız marifetiyle takibi yapılmak suretiyle istediğimiz sonuçları elde etme imkânı bulacağız.

Ben bir kez daha bu verimli ziyaretinizden dolayı şahsınıza ve heyetinize teşekkür ediyorum. Hoş geldiniz, sefalar getirdiniz.

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri- Teşekkür ederim, çok sağ olun.