Basbakan Davutoglu’nun Borsa Istanbul-Borsa Konya Isbirligi töreninde yaptigi konusmanin tam metni

 

Hizmete açılış gongunu vurduğumda bu salonda çok daha hayırlı işlerin yapılabilmesi için temenni de bulunmuştum. Bugün tekrar yeni bir başlangıcın eşiğindeyiz, birçok açılardan tarihi bir başlangıç. Öncelikle ekonomimizin geleceği bağlamında önemli, çünkü dünyada etkili olmak isteyen ülkeler ekonomik bakımdan yerel, ulusal ve uluslararası piyasaları birbirine entegre etmek durumunda. Şehir ekonomilerini, kent ekonomileri ulusal ekonomiye, ulusal ekonomiyi, uluslararası ekonomiye entegre edememiş ülkelerin büyük atılımlar yapması mümkün değil. Bugün burada Konya Borsa’yla, Borsa İstanbul arasındaki anlaşma bu açıdan tarihi bir adım, çünkü Borsa İstanbul biraz önce Yönetim Kurulu Başkanımızın, Genel Müdürümüzün de vurguladığı gibi Londra piyasasına, Londra Borsasına, NASDAQ’a doğrudan irtibatlı ve Londra Borsasıyla, Borsa İstanbul arasındaki ilk çalışmaların başlamasına da Londra’da şahit olmuştum. Böylece Konya- İstanbul-Londra, Konya-İstanbul-New York ve diğer piyasalar birbirine entegre hale geliyor bu çok önemli. Birbirinden izole edilmiş piyasalarla yerel alanın ulusal alana dönüşemediği, ulusal alan üzerinden uluslararası piyasalara dönüşemediği bir ekonomiyi sürdürebilmek mümkün değil.

İkincisi, reel sektör ve özellikle de tarımsal ticaret anlamında önemli, çünkü tarım sektörü stratejik bir sektör. Her sektörü ihmal edebilirsiniz, etmemek gerekir, ama etseniz nihayet varoluşsal bir sonuç doğurmayabilir, ama tarım sektörü ihmal edilemez, göz ardı edilemez ikincil bir alan gibi görülemez tarım sektörümüzün de kalbi Konya. Dün 42 tesisin ki toplam 1 milyar 150 Türk Lirası civarında bir değer ifade ediyor, çoğu sulama ve tarım alanlarıyla ilgiliydi. Sulama potansiyelimizi geliştireceğiz, tarım sektörümüzü güçlü kılacağız. Ama tarım sektörümüzün güçlü kılınması içinde tarım sektörümüzün ve reel ekonominin aslında bütün, ama özelde de tarım sektörünün finansal piyasalarla ilişkisini doğru kurmak gerekiyor. Eğer finansal piyasalarla ilişki kurulamazsa biraz önce söylediğim uluslararası piyasalara açılmak mümkün olmaz ve bir anda ürettiğiniz büyük tarımsal potansiyeli gerçek anlamda katma değere dönüştürecek araçlardan yoksun olursunuz, mutlaka finansal araçlar kullanılmak durumunda, mutlaka reel ekonomi likit piyasalar üzerinden dünya ekonomisiyle entegre edilmek durumunda, o açıdan yine burada bugün attığımız adım tarihi bir adım. Bu salonda ilk elektronik satış salonunu hizmete açtığımızda tarihi bir adım demiştim, gerçekten sonuçları itibariyle görüyoruz büyük bir başarı sağlandı Konya Ticaret Borsasına ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Şimdi de Borsa İstanbul’la birlikte bu tarımsal ticaret alanı genişliyor ve finansal piyasalara açılım sağlanıyor. Burada bizim ayrıca tarım sektörüyle ilgili daha da efektif adımlar atma zorunluluğunun olduğunun farkındayız. Biraz önceki hemen konuşmamın başında biraz önce TOBB Başkanımızın vurguladığı iki hususla ilgili müjdelerimi vereyim, ki müjdeyle başlayalım, hayırla devam edelim. İnşallah hemen konuşma esnasında Gümrük Ticaret Bakanımıza talimat verdim, ürün ihtisas borsası en kısa sürede kurulacak.

Tabi eskiler böyle en kısa sürede dediği zaman bu 1 yıl mı, 4 yıl mı bilinemezdi söz verildiğinde, ama şimdi biz artık haftalık, aylık, 3 aylık, 6 aylık, 1 yıllık programlarla söz veriyoruz, senet gibi buradaki işlemlerdeki senetler gibi biz onun gereğini yapıyoruz. Dikkat ederseniz son iki ayda 3 ay içerisinde gerçekleştirmeyi vaat ettiğimiz vaatlerin yüzde 75’ni gerçekleştirdik gurur duyuyorum. Gıda Tarım Bakanımız dün birlikteydik Cerattepe toplantısında gece gelemedi buraya, şimdi sabah geldi, gece 2:30’a kadar Meclis’in çalıştığını söyledi biz çalıştık mı böyle çalışırız geceyi gündüze kadar çalışırız. Şimdi dolayısıyla, buradan ifade ediyorum en kısa zamanda demek bizim için öyle bir 1 yıl, 2 yıl, 3 yıl falan gibi önü açık değil, inşallah bu yılın ilk yarısında, en geç 3-4 ay içinde, ama bu yılın ilk yarısını geçmeyecek surette gerekli yasal düzenlemeler yapılacak ve ürün ihtisas borsaları devreye girecek.

İkincisi, Lisanslı depoculuk bağlamında yine Gıda Tarım Hayvancılık Bakanımızla daha toplantı öncesinde konuşuyorduk, yani bunlar TOBB Başkanımızın gündeme getirdiği için evet dediğimiz hususlar değil, bunlar zaten planladığımız hususlar. O herhalde önceden bir tüyo aldı ki bunu gündeme getirerek, ama olsun biz taleplere de cevap veren bir iktidarız. Lisanslı depoculukla ilgili yaptığımız yasal düzenleme sonrasında şimdi bir adım ötesine geçeceğiz ve TMO fiili depoculuk yapan bir kurum niteliğinden çıkacak, devlet fiili depoculuk yapmaktan daha çok regülatör rolüne, düzenleyici rolüne geçecek ve aynen Merkez Bankasının piyasalardaki rolü gibi sadece ve sadece piyasalardaki fiyat oynaklıklarını kontrol altında tutacak şekilde işlemde bulunacak, onun dışında depoculuğu, fiili depoculuğu tümüyle özel sektöre devredeceğiz.

5 sene önce burada hayırlı başlamıştık, şimdi de güzel hayırlı işlere yine bu salonda devam edeceğiz. Bu tarihi adım, yani tarımsal ticareti finans piyasalarıyla buluşturan bu tarihi adımın Konya ve İstanbul açısından da önemi var. Benim içinde şahsen büyük önemi var, çünkü ben doğduğum şehri büyüdüğüm şehirle bir kez daha irtibatlandırmış olmuş oluyoruz böylece. Hızlı tren İstanbul’a bağlantı kurulduğunda söylemiştim, bu Selçuklu Başkentini Osmanlı Başkentiyle ve Cumhuriyetimizin Başkentiyle birleştiren bir proje. Ve benim doğduğum, büyüdüğüm ve şimdi de millete hizmet için bulunduğum şehirleri birbirine bağlıyordu, şimdi de bu anlaşma üzerinden Konya Borsa İstanbul anlaşması üzerinden iki aşık olduğum şehir birbirine bağlanmış oluyor, emeği geçenlere teşekkür ediyorum. Yine Selçuklu Başkenti Osmanlı Başkentine bağlanıyor ve Konya Borsa’nın bu anlamda uluslararası alana açılması da temin edilmiş oluyor.

Dün Konya’da hem açılışlar yaptık akşamleyin ekonomi ödüllerini dağıttık büyük gurur duyuyorum, bir başarı hikayesidir Konya. Bu başarı hikayesini daha ileri burçlara taşımak içinde bu anlaşma olağanüstü bir imkan sağlıyor bize. Ve o anlamda Konya’mız son 14 yıl içinde olağanüstü bir kapasite artışı temin etti. Dün zikrettim 130 milyon dolar civarındaki ihracatımız, 1 milyar 354 milyon dolara çıktı 10 mislinden daha fazla. Bu şu demek: İhracatla birlikte dünyaya entegre oluyorsunuz dolayısıyla, bunun da araçlarını bulmanız lazım işte araçlar bunlar. Eminim bu araçların devreye girmesiyle Konya’mızın ihracatı daha da hızlı bir yükselişe geçecek. 

Yine dün zikretmiştim Konya’da 517 ihracatçı firma vardı, şimdi 1543 ihracatçı firma var. Bu rakamların ben 1000’leri aşıp 10 bine ulaşacağını da düşünüyorum. Bizim görevimiz sizin önünüzü açmak, bu araçları devreye sokmak. Borsa Konya bu anlamda bir tarihi role de sahip, çünkü Anadolu’da açılan ilk borsa 1907 yılında ve 1400 aktif üyesiyle şu anda da önemli bir potansiyeli ifade ediyor. Yılda 8 milyar Türk Lirası iki sene önceki işlem burada geçti şimdi 10 milyar Türk Lirasına yaklaşan işlem hacmi ve 1 milyon tonluk hacmiyle gerçekten Borsa Konya bir büyük hamlenin adresi durumunda. Yine emeği geçenlere teşekkürü bir borç biliyorum.

Borsa İstanbul’da biraz önce Genel Müdürümüzün vurguladığı gibi bu hamleyle ciddi bir yeni açılım yapmış oluyor. Arkasına güçlü bir ekonomiyi almamış olan bir borsanın dünya piyasalarında etkin olması mümkün değil. Eğer İstanbul arkasına Anadolu’yu alamazsa NASDAQ’la, Londra Borsasıyla girdiği ilişkiler uluslararası alanda belki bir yansıması olur, ama Borsa İstanbul’un gerçek gücünü dünyaya yansıtmaz. Biz İstanbul’un finans merkezi olması irademizi her geçen gün hayata geçiyoruz. Ama dünyanın bir uluslararası finans merkezi olması demek İstanbul’un, arkasına Anadolu ekonomisinin lokomotif gücünü alması demek olur. Aksi takdirde salt işlemler üzerinden, finansal işlemler üzerinden etkili olmayı düşünmek mümkün değil. O bakımdan Borsa İstanbul için de bu tarihi bir hamle ve arkasına Türk ekonomisinin ve Anadolu’nun lokomotif gücü olan Konya’daki ekonomik potansiyeli alarak başlaması da önemli. İnşallah bu bütün Türkiye sathına yayılır ve Borsa İstanbul dünya piyasalarına, Türkiye’deki reel sektörü açan ve dünya piyasalarını Türkiye’de reel sektörle tanıştıran özel bir konuma gelir. Bu açıdan burada Borsa Konya’yla, Borsa İstanbul’un kurduğu işlem birliği, bütünlüğü önemli burada ciddi somut neticeler ortaya çıkacak. Başta buğday sözleşmeleri olmak üzere, tahıl ürünleri fiziki teslimatlı olarak hızlı ve güvenli bir biçimde likidite özelliği kazanacak reel ekonomiyle, finansal ekonomi bağlantısı itibariyle. Böylece üretici tüccar ve reel sektör şirketleri piyasanın muhtemel dalgalanmalarından çok daha az etkilenecek, yani bu şu demek: Risk yönetim süreçlerini daha sağlıklı yürütebileceğiz ve oynaklıklar piyasadaki oynaklıkları öngörebilme ve buna karşı tedbir alabilme yönünde de önemli bir imkana kavuşacağız. Ürün varlığına yönelecek olan finans likiditesi piyasaların derinlik kazanmasına katkı sağlayacak. Ayrıca İslami nitelikli, faizsiz alternatif bir yatırım enstrümanın piyasalara sunulması bu hassasiyeti taşıyan üreticilerimiz açısından da önemli bir imkan oluşturacak. Dolayısıyla, Borsa İstanbul, Borsa Konya’yla birlikte el ele verdiğinde Selçuklu ve Osmanlı potansiyeli modern araçlarla, küresel araçlarla hayata geçmiş, ayağa kalkmış olacak ve Cumhuriyetimiz bu birikim üzerinden nasıl güçlü bir devlet geleneği kurmuşsa Selçuklu-Osmanlı birikimi, şimdi de Selçuklu Başkentiyle, Osmanlı Başkentinin bir araya gelmesi üzerinden Cumhuriyet ekonomimiz yepyeni boyutlar, yepyeni ufuklar kazanacak.

Ve nihayet şu hususu da vurgulamak istiyorum ve buradan bütün Türkiye’ye de seslenmek istiyorum: Bakınız bir taraftan terörle mücadele gibi hayati bir mücadele yürütmek durumundayız, ağır bir sorumluluk taşıyoruz ve şu anda biz burada böylesine büyük bir açılımın izlerini sürerken güvenlik birimlerimiz birçok ilçemizde, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da bu ülkenin birliği, beraberliği için mücadele ediyor. Allah bu uğurda fedai can eden bütün şehitlerimize rahmet eylesin. Onların eğer yaptıkları büyük fedakarlıklar olmasaydı bugün bütün bu ülke sathındaki ekonomik faaliyetlerin sürebilmesi mümkün olmazdı. Ama biz bir taraftan bu mücadeleyi sürdürürken terörle mücadeleyi, diğer taraftan ekonomimizin gerektirdiği adımları atmaya da kararlıyız. Birileri bizi negatif gündeme mahkum etmek istiyor, verdikleri resimlerle, sürdürdükleri propagandalarla Türkiye’nin hep negatif bir gündemle, terörle, birtakım olumsuz gelişmelerle anılmasını arzu ediyorlar, dışarıya bu şekilde yansımasını arzu ediyorlar, bizim bu kısır döngüyü değerli arkadaşlar, mutlaka kırmamız lazım. Terör üzerinden Türkiye’de bir kaos havası oluşturmak, kaos havası oluşturarak tekrar teröre de destek vermek ve bu suretle de bir müddet sonra bir güvensizlik sarkacı oluşturmak büyük bir tuzak, biz bu bütün bu hamlelerle bu tuzağı da kırıyoruz. Yani şunu bütün dünyaya sesleniyoruz, Türkiye’de bu hayati mücadele sürerken aynı zamanda, hayat ve ekonomik aktiviteler normal seyrinde bile değil çok daha ötesinde büyük bir performansla yürüyor. Ben şunu hayal ediyorum: İnşallah Diyarbakır’ımızda da ticaret borsaları konuşulacak, Mardin’imizde de Mezopotamya’nın en büyük ticaret borsasını bir gün kuracağız. Mardin’in Mezopotamya ovasına bakan o gözleri bir gün bütün o Mezopotamya’nın kaynaklarının Mardin’de değerlendirilmesini sağlayacak. Harran Ovası, Konya Ovası gibi bereketli medeniyet beşiği Harran Ovası böyle piyasaların oluştuğu, ürün piyasalarının ve bunun uluslararası açıldığı yerler olacak. Kars’ta, Ağrı’da, Kafkasya’ya doğru açılan Hazar’la irtibatlandırılan büyük bir ekonomik havza oluşacak, bizim rüyamız bu. Birileri ülkenin gençlerini dağlarda heba ederken, biz o gençleri böylesi salonlarda dünya ekonomisiyle rekabet eden bir ülkenin öncü güçleri haline getirmek istiyoruz.

Birileri barikatların arkasında, çukurların içinde o gençleri heba ederken, biz o gençlerle barikatlar çukurlar değil, büyük şehir imarları gerçekleştirmek, o gençlerle yeni ufuklara yürümek istiyoruz. İşte bu gün bu törenlerin buralarda yapılıyor olması bu bakımdan da önemli hem güzel örnek oluşturması bakımından, hem de Türkiye’yi olumsuz bir gündemin kıskacına sokmak isteyenlere verilen en güzel cevap olması bakımından. Biz işte buradan Borsa Konya salonundan, Konya Ticaret Borsasından, Borsa İstanbul’la birlikte sesleniyoruz, haykırıyoruz aslında siz ne yaparsanız yapın bu topraklar bereketli bir ülkenin toprakları olmaya devam edecek. Siz ne yaparsanız yapın şiddete karşı, teröre karşı biz bereketi, hikmeti, irfanı seslendireceğiz. Siz ne yaparsanız yapın, sizin ağa babalarınız sizi piyon gibi kullanarak ne planlar yaparlarsa yapsınlar bu ülkenin doğusu, batısı, kuzeyi, güneyi aynı büyük istikamete doğru yürüyecek. O büyük istikamet bir gün Selçuklu Başkentini nasıl Osmanlı Başkentiyle İstanbul’da birleştirmişse, Artuklu Başkentini de Mardin’i de bir gün İstanbul Borsasıyla birleştirecek. Birçok peygambere mekan olmuş peygamber şehri Diyarbakır’ı da bir ticaret erbabı olan son Peygamberin düsturu doğrultusunda dünya ticaret piyasalarıyla birleştirecek. Biz teröre teslim olmayacağız, biz şiddete teslim olmayacağız, biz bereketli ufuklara hep beraber el ele yürüyeceğiz.

Bu güzel başlangıcı hayata geçiren bütün arkadaşlarımıza teşekkürü bir borç biliyorum. Borsa Konya, Borsa İstanbul için bunların hayırlı, büyük hizmetlerin ilk adımları olmasını temenni ediyorum. Tekrar hayırlı, bereketli piyasalar, hayırlı bol helal rızklar duasıyla bu güzel birlikteliği burada bir kez daha kutluyorum, hayırlı işler diliyorum.

Teşekkür ederim.