Basbakan Davutoglu’nun Ferhadiye Camii açilisinda yaptigi konusmanin tam metni

 

Bugün burada bu tarihi günde sizlerle birlikte olmanın gururunu yaşamam dolayısıyla Rabbime hamd ediyorum. Hamd ve şükür Rabbimize, salatü selam Peygamberimiz Hazreti Muhammed Mustafa Aleyhissalatu Vesselam’adır.

Bundan 4 sene önce bir Ramazan günü Saraybosna’ya geldiğimde Ramazan’da yine Boşnak kardeşlerimle böyle buluşmuştum, onlara hitap ederken şunu söylemiştim: İnsanlığın ürettiği bütün şehirler yıkılsa, sadece Saraybosna ayakta kalsa insanlık yeniden inşa edilir demiştim. O zaman da böyle çok değerli bir kardeşimiz tercüme ediyordu bu şekilde, daha ben Türkçe bu cümleyi bitirdiğimde bütün Boşnak kardeşlerim ayağa kalktılar ve alkışladılar. Tercüman bana sordu, daha sonra bir öğrencim; Boşnaklar ne zaman Türkçe öğrendiler şaşırdım dedi. Ben onlara şunu söyledim: Ben dilden kulağa konuşuyor olsaydım tercümeye de, tercümana da ihtiyaç vardı. Yürekten yüreğe konuşanlar için tercümeye, tercümana ihtiyaç olmaz.

Ben buraya yürekten yüreğe konuşmaya geldim. Sadece kendi yüreğimle değil 78 milyon Türk kardeşinizin yüreğiyle konuşmaya geldim. Biliniz ki şu anda 78 milyon kardeşinizin yüreği buradadır, gönlü buradadır, duası buradadır ve sizinledir. Biliniz ki burada bir tek kardeşimizin burnu kanasa bizim yüreğimizden kanlar fışkırır. Biliniz ki burada bir tek caminin taşında bir eksiklik olsa, bizim gönül dünyamızın omurgasında eksiklik olur.

Bundan 23 sene önce Ferhadiye Camii barbarca dinamitlenip yıkıldığında ben Malezya’da Boşnak öğrencilerimle birlikte bu haberi aldığımda gönülden yıkılmıştım, acıyı derinden hissetmiştik. Ve büyük lider, hepimizin lideri, bilge insan, bilgi lider Sayın Alija İzetbegoviç oraya geldiğinde beraber ağlamış, beraber hüznünü yaşamıştık. Şimdi 23 sene sonra Ferhadiye Camiinin açılışında bulunmak benim hayatta tattığım en büyük onurlardan biridir ve emin olunuz şu anda Alija İzetbegoviç’in ruhu da, maneviyatı da bu güzel olaydan haberdardır.

2011 yılında Banja Luka’ya geldiğim zaman burada Ferhadiye Camiinin inşaatı neredeyse durmak üzereydi, yürümüyordu. O zaman talimat vermiştim Dışişleri Bakanı olarak, her ne yapılacaksa yapılacak, ama Ferhadiye öyle veya böyle mutlaka ayağa kalkacak, inşa edilip açılacak.

Elhamdülillah bugün bu açılışı gerçekleştiriyoruz. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Bosna Hersek yetkililerine, Banja Luka’nın yerel yetkililerine, herkese teşekkürü bir borç biliyorum.

Bugün bu açılışımız üç açıdan büyük bir önem ve anlam taşıyor.

Birincisi; insanlık vicdanı açısından. 23 yıl önce Ferhadiye Camiini bombalayanlar, yıkanlar sadece bir camiyi değil insanlığın vicdanını yıkmışlardı. Ve bugün biz bu camiyi yeniden inşa ederken aslında insanlığın vicdanını inşa ediyoruz. Buradaki Müslüman, Hristiyan, Yahudi dini liderler, temsilciler de aslında insanlığın vicdanının burada inşa edildiğinin canlı şahitleri. Bilinsin ki bu cami burada kaldıkça, burada ezan duyuldukça, insanlığın vicdanı da Banja Luka’da semaya seslenecektir.

İkinci açı, bu caminin açılmasıyla birlikte değerlendirmemiz gereken ikinci husus; ortak kültür mirasımızdır. Bilinsin ki Bosna Hersek’te bizim ortak mirasımız olarak inşa edilen bütün eserler ortak himayemiz altındadır. Gazi Hüsrev Bey Camii, Mostar Köprüsü, Foça’da Alaca Camii ve Ferhadiye ve daha niceleri bizim ortak medeniyetimizin ürünleridir. Mostar Köprüsünün açılışında da Sayın Cumhurbaşkanımızla o zaman birlikteydik. Şimdi Ferhadiye’de biraradayız. İnşallah Alaca Camiinin açılışını da birlikte idrak edeceğiz.

2005 yılında Foça’ya gittiğimde yıkılmış Alaca Camiinin yerindeki parkta mihrap taşını bulmuş, iki rekât namaz kılmıştım. Ondan sonra da dua etmiştim, burada tekrar ezan seslerini duymak bize nasip et diye. Bugün Ferhadiye’de duyuyoruz, yarın Alaca’da da ezan sesini duyacağız inşallah en kısa zamanda.

78 milyon adına, Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına, Cumhurbaşkanımız adına, Hükümetimiz adına, bütün kardeşlerimiz adına söz veriyorum; Bosna Hersek’te yıkılan her ortak kültür mirasımız mutlaka yeniden ihya edilecek, yeniden tarihi değerine kavuşacaktır.

Bizim burada niçin bulunduğumuzu kimse sorgulamasın. Biz burada kardeşlik için bulunuyoruz, insanlık için bulunuyoruz, çok kültürlü bir Bosna Hersek için bulunuyoruz. Buradaydık, buradayız, burada olacağız, ebediyete kadar.

Üçüncü boyut, Bosna Hersek’in geleceğiyle ilgilidir. Bosna Hersek, Müslüman, Ortodoks, Katolik, Yahudi, bütün kimlikleriyle bir ve bütündür. Bosna Hersek’i parçalamak, bölmek, ayırmak isteyenler aslında insanların yüreklerini ayırmak isterler. Banja Luka Saraybosna’dan, Saraybosna Mostar’dan asla ayrılamaz, kopamaz. Srebrenitsa’da aziz şehitlerimiz bunun için hayatlarını feda etmişlerdi, onları da rahmetle anıyorum. Her sene katıldığım Srebrenitsa anmalarında bu acıyı yüreğimizde hissediyorduk. Bugün Ferhadiye’nin tekrar açılması, aslında bütün Bosna Herseklilere, Müslümanlara, Ortodokslara, Katoliklere, Yahudilere, bütün Bosna Herseklilere ve bütün dünyaya bir barış mesajıdır. Bu barış mesajının doğru okunması lazım. Dünyada çok az şehirde Saraybosna’da olduğu gibi cami, kilise, havra yan yanadır; belki bir İstanbul’da, bir de Saraybosna’da. Bosna Hersek’in bu karakteri korunursa, insanlık Bosna’da temsil edilir. Bu özellik yıkıldığı zaman Bosna da ruhunu kaybeder.

Allah bu özelliğin Bosna şehirlerinde ebediyete kadar yaşamasını nasip etsin. Bosna Hersekli Müslümanları, Katolikleri, Ortodoksları birarada barış içinde yaşamayı nasip eylesin. Bosna Hersek’in birliğini beraberliğini daim eylesin. Bosna Hersek’te yaşanan acıların bir daha yaşanmaması niyaz ediyorum. Ve Allah bize ecdattan intikal eden bütün bu eserlere sahip çıkacak gücü ve kudreti nasip eylesin. Ve Allah bize Alija İzetbegoviç’in emanetini korumayı nasip eylesin.

Konuşmamın sonunda Alija İzetbegoviç’e hitap etmek istiyorum.

Ey bilge insan, ey büyük lider; mekânın Cennet olsun, ruhun şad olsun. Uğrunda insanlık dersi vererek yürüttüğün mücadelenin bugünkü sahipleri bizleriz. Bil ki bu emanete sonuna kadar sahip çıkacağız. Yıkılan her camiyi yeniden inşa edeceğiz. Yıkılan her yüreği yeniden kazanacağız. Ve Bosna Hersek senin istediğin gibi kıyamete kadar bir ve bütün kalacak.

Allah Bosna’yı aziz eylesin ve Türkiye’yi Bosna’nın her zaman yanında kılsın.

Allah’a emanet olun, Allah’a emanet.