Basbakan Yildirim ve Irak Basbakani Ibadi ortak basin toplantisi konusmasinin tam metni
Bildiğiniz gibi Ocak 2017’de Bağdat’a bir ziyaret gerçekleşmiştim senenin tamamlanmasından önce. Sayın Irak Başbakanı İbadi ülkemize ziyaret gerçekleştiriyor. Irak bizim için herhangi bir ülke değildir tarih, kültür ve coğrafya gibi ortak değerlere sahip iki ülkeyiz. Iraklı kardeşlerimizin sevinci bizim sevincimiz, üzüntüsü bizim üzüntümüzdür. Bu nedenlidir ki Türkiye Irak’ın toprak bütünlüğünü ve siyasi birliğinin mutlak savunucusudur. Irak’ın birliğine halel getirecek en ufak bir gelişme karşısında tereddütsüz Irak’ın yanında yer aldık, yer almaya devam edeceğiz. Bu itibarla komşu ülkelerin Irak Merkezi Hükümetinin, İran’ın, Türkiye’nin ve uluslararası toplumun neredeyse tamamının uyarılarına rağmen 25 Eylül tarihinde Kuzey Irak Bölgesel Yönetiminin gerçekleştirdiği gayri meşru referandum asla tanınmamıştır, kabul edilmemiştir. Sorunlar dayatmayla tek taraflı oldubittilerle çözülemeyeceği bir kez daha görülmüştür. Ve nitekim yanlış hesap Bağdat’tan, Ankara’dan, Tahran’dan dönmüştür.
Irak Hükümeti değerli kardeşim İbadi’nin liderliğinde referandumu takip eden günlerde gösterdiği kararlı duruş ve federal otoritenin sağlanması için attığı adımları takdirle karşılıyoruz. Atılan bu adımlar da Irak Hükümetiyle, Devletiyle beraberiz. Kerkük’ün geri alınması ve vilayetin yüzyıllardır hüküm süren çok etnikli yapısına uygun yönetim ve güvenlik mimarisinin hayata geçirilmesini önemli olduğunu düşünüyoruz. Burada değişik etnik gruplara ait Araplar, Türkmenler, Kürtler ve diğer etnik gruplar Asuriler, Ezidilerin barış içinde bir arada yaşaması en büyük arzumuzdur, dileğimizdir. Bu gayrimeşru referandum sonrasında Türkiye olarak biz de Iraklı kardeşlerimizin çağrısına uyarak aşamalı olarak bazı tedbirleri almış bulunuyoruz. Bundan sonra da alınması gereken her türlü tedbiri birlikte alacağız. Bunu yaparken şu konuya çok ama çok dikkat ettik: Masum insanlar bu referandumun sorumlusu değildir dolayısıyla, burada yaşayan insanların bedel ödememesi için azami hassasiyeti gösteriyoruz. Bizim amacımız bu referandum kararı alan idarecilerin aklıselime ve Irak’ın anayasa zeminine dönmesidir. Irak Kürt Bölgesel Yönetiminin bir daha kendini ve Irak’ı yeni sorunlara sürüklememesi için her türlü tedbiri alma konusunda Irak’ın yanındayız.
Değerli kardeşim İbadi’yi tebrik ediyorum özellikle DEAŞ’la mücadelede ortaya koyduğu başarı ve referandum sonrası Irak’ın toprak bütünlüğünü sağlanması konusundaki kararlı adımlarından dolayı kutluyorum. Artık bundan sonra ortak hedefimiz Irak topraklarında, Türkiye topraklarında ve hatta Suriye topraklarında, bölgemizde hiçbir terör örgütünün hayat bulmaması için daha fazla müşterek birlikte çalışmaktır.
Bundan sonra iki ülke olarak üzerinde özellikle yoğunlaşacağımız konuların başında ekonomik ilişkilerimizi daha da geliştirmek ve terör münasebetiyle tahrip olan Musul-Kerkük başta olmak üzere Irak içerisindeki birçok bölgedeki imar faaliyetlerinde daha fazla destek olmaktır.
Gümrük kapılarının işletilmesi ve gümrük kapılarının sevk ve idaresi Irak Anayasasına göre Merkezi Hükümetin işidir. Bu bağlamda Habur Gümrük Kapısının da Irak Yönetimine geçmesi konusunda gereken desteği sağlayacağız. Ayrıca boru hatlarıyla petrol taşıma konusunda da yine Merkezi Hükümetle birlikte çalışmaya kararlıyız. Ve bundan böyle Irak’la başta ticaret hacmi olmak üzere karşılıklı yatırımların artırılması, her iki ülkenin imarı ve refahın sağlanması için daha yakın bir çalışma içerisinde olmayı arzu ediyoruz. Bu amaca yönelik müşterek bakanlar toplantısının en kısa zamanda Türkiye’de gerçekleşmesi konusunda mutabık kaldık.
Ben tekrar Sayın Başbakana, değerli kardeşime ve heyetine hoş geldiniz diyorum ve sözü kendisine bırakıyorum.
IRAK BAŞBAKANI HAYDAR İBADİ- Çok teşekkürler.
Çok değerli dostum Başbakan Binali Yıldırım ve değerli basın mensupları; Türkiye’ye Türkiye ile ikili ilişkilerimizi en üst düzeye ulaşmak için gelmiş bulunmaktayız. Beraberimde bakanlardan oluşan bir heyetle birlikte Türkiye’ye geldik ve bizler Türkiye’yle ilişkileri gerçekten önemsiyoruz.
Tabii geliştirmeyi arzuladığımız alanlar ekonomik, ticari, petrol, su, kültür alanları olmanın yanı sıra siyasi alanda da işbirliğimizin gelişmesini önemsemekteyiz.
Tabii Sayın Başbakan, bildiğiniz gibi uluslararası toplumun, Irak Merkezi Yönetimin ve komşu ülkelerin Irak’ın parçalanmasına yönelik adımların bertaraf edilmesi konusunda tutumlarının etkili olduğunu bilmekteyiz. Şüphesiz Türkiye’nin ve diğer ülkelerin desteğiyle birlikte Irak’ın toprak bütünlüğünün korunması, anayasal ve hukukun üstünlüğünün sağlanmış olması ve en önemlisi de parçalanmasının engellenmesi hayata geçilmiş oldu.
Bizler aynı coğrafyada yaşayan ülkeleriz, sonuçta halklarımızın burada refah ve istikrar içerisinde yaşamasını temin etmeliyiz. İşte bahsettiğimiz tüm bu alanlarda bundan dolayı işbirliği, koordinasyon halinde olmalı ve ziyaretlerimizi yoğun bir şekilde sürdürmeliyiz. Bunları yapabilirsek işte arzuladığımız o hedeflere ulaşabiliriz. Tabii bizler her iki ülkenin de çıkarları temelinde bir ülkenin çıkarının öbür ülkenin çıkarının önüne geçmeyecek şekilde, içişlerine de müdahale etmeksizin kalkınma, gelişmeye odaklanarak ve gençlerimizi de bu işin içerisine bu sürece dahil ederek bölgemizdeki güvenlik ve istikrarın daha iyi düzeylere gelmesi için çalışmalıyız.
Halklarımız ve devletlerimiz için daha yapmamız gereken çok şey var, terör bizi hep geriye doğru sevk ederken, geriye doğru götürürken biz bizden umut bekleyen halklarımızın istediği daha çok işbirliğiyle, daha çok çalışarak, daha çok üreterek istenilen düzeye ve hedeflere ulaşmalıyız. Iraklılar birlik olarak, dirlik olarak kendilerini bölüp parçalamak isteyen teröre karşı ki bu terör onları daha önce evlerinden, yurtlarından etti, büyük yıkımlara sebep oldu, bunlara karşı durma kararı aldılar ve bu duruşla birlikte bu başarıyı sağlamış oldular ve bu şekilde de devam ediyorlar. İnşallah artık çok sınırlı düzeyde kalan Ambar’ın batısındaki bölgelerin de terörden kurtulmasıyla birlikte ve federal yönetimin yetkilerinin ve yönetimin tüm Irak topraklarını kapsamasıyla birlikte artık Irak’ta istikrar ve gelişmeye yönelik yeni bir aşamanın da başlangıcını yaşamış olacağız. Tabii Irak komşu ülkeleriyle birlikte imar alanında, kalkınma alanında istenilenleri gerçekleştirerek çok güçlü bir mesaj da vermiş olacak. Bu mesaj da terörle bu bölgeyi yıkmak isteyenler ve bu bölgeyi parçalamak isteyenler bunu gerçekleştirmediler ve gerçekleştirmeyecekler mesajı olacaktır ve biz çalışarak da bunu çok güçlü bir şekilde vurgulayabiliriz.
Çok değerli kardeşim Binali Yıldırım, çok teşekkür ediyoruz konukseverliğinizden dolayı. İnşallah bu ziyaretimiz istenilen düzeyde ilişkilerimizin gelişmesine vesile olacaktır.
Çok teşekkürler.
