Cumhurbaskani Erdogan’in Nijerya Cumhurbaskani Buhari ile ortak basin toplantisinda yaptigi konusma

 

Sayın Cumhurbaşkanı, değerli kardeşim, saygıdeğer bakanlar, kıymetli basın mensupları; sizleri en kalbi duygularımla saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.

Zatıdevletlerini, Muhterem Hanımefendiyi ve beraberinizdeki değerli heyet üyelerini ülkemizde ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyduğumu ifade etmek isterim. Bir kez de sizlerin huzurunda kardeşim Muhammadu Buhari’ye ve beraberindeki heyet üyelerine ülkemize hoş geldiniz diyorum.

Bu ziyaret, Sayın Cumhurbaşkanı Buhari’nin ülkemize gerçekleştirdiği ilk resmi ziyarettir. Sayın Cumhurbaşkanının çok yoğun programına rağmen davetimize kısa sürede icabet etmesinden memnuniyet duyuyorum.

Ben de geçtiğimiz yıl Mart ayında Batı Afrika ülkelerine gerçekleştirdiğim tur kapsamında Nijerya’yı da ziyaret etmiştim.

Nijerya, nüfusu, ekonomisi ve sahip olduğu muazzam potansiyeliyle küresel bir aktördür. Yaklaşık 182 milyon nüfusa sahip ve 924 bin kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip. Tabii bu haliyle gerçekten Afrika’da sözü dinlenen ve belli bir güç oluşturan ülke konumunda. Ekonomik itibariyle muazzam bir potansiyele sahip. Mesela Birleşmiş Milletler’in Barış Gücü misyonlarına en fazla katkı sağlayan 10 ülkeden bir tanesi Nijerya’dır.

Nijerya’yla Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi uluslararası örgütlerde tam bir dayanışma içindeyiz. İnşallah önümüzdeki süreçte bunu daha da güçlendireceğiz.

Biraz önceki görüşmelerimizde savunma, eğitim, enerji başta olmak üzere birçok konuda fikir teatisinde bulunduk. Bakan arkadaşlarımız kendi aralarında birçok konuları değerlendirdiler. Geleceğe yönelik ne gibi adımlar atabiliriz, bunları görüşme fırsatımız oldu.

Değerli arkadaşlar, Nijerya’da eli kanlı terör örgütleri nasıl varsa, Nijerya yönetimi onlarla nasıl bir mücadeleyi yapıyorsa, bildiğiniz gibi Türkiye’nin de terör örgütleriyle böyle bir mücadelesi var. Yani terör konusunda aynı kaderi paylaşıyoruz. Boko Haram terörü Nijerya’da binlerce masum insanın ve oradaki mazlum-mağdur insanların ne yazık ki hayatına mal oldu. Ülkenin kuzey doğusunda bu terör örgütü nedeniyle 1,5 milyon insan yerlerinden edildi. Boko Haram terörü, Nijerya’nın yanı sıra Çad Gölü Havzasındaki tüm ülkelerde göç hareketlerine yol açtı. Bizim nazarımızda Boko Haram’la FETÖ ya da DEAŞ arasında hiçbir fark olmadığını ifade etmek istiyorum. Adı, iddiası, amacı ne olursa olsun bu örgütlerin tamamı masumların kanlarıyla beslenen katil sürüleridir. Terörle yürütecekleri mücadelede Nijeryalı dostlarımızın yanındayız. Tecrübelerimizi paylaşmaya, kendilerine her türlü desteği vermeye hazır olduğumuzu aziz kardeşim Buhari’ye ifade ettim. Biz de Nijerya’nın makamlarından geçen yıl 250 vatandaşımızı şehit eden FETÖ ile mücadele konusunda aynı işbirliğini bekliyoruz. FETÖ’nün eğitim kurumlarını o ülkenin vatandaşlarına hizmet için değil kendine militan devşirmek için kullandığını hepimiz çok iyi biliyoruz. Ülke olarak FETÖ ile mücadelemizi sadece kendimiz için değil aynı zamanda dost ve kardeşlerimizin güvenliği için de yürütüyoruz. FETÖ’ye karşı işbirliği konusunu bugün masaya yatırdık, bu konuyu görüştük. İnşallah önümüzdeki dönemde sonuç alıcı adımlar atacağımıza inanıyorum.

Değerli arkadaşlar, Nijerya az önce de ifade ettiğim gibi özellikle de 182 milyon nüfusuyla Batı Afrika’nın değil tüm kıtanın en önemli güç merkezlerinden biri. Nijerya, aynı zamanda son derece dinamik bir ekonomiye sahip. 2016 yılında ikili ticaret hacmimiz 682 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti, 2017 yılında ise bu rakam 779 milyon doları aştığını görüyoruz. İnşallah bu sene 2015 yılındaki 1 milyar 145 milyon dolarlık seviyenin de üstüne çıkacağımıza inanıyorum. Türk özel sektörünün de Nijerya’ya ilgisi gün be gün artıyor. Özellikle müteahhitlik firmalarımızın ünü tüm Afrika kıtasında yayılıyor. Nijerya’nın kalkınmasında firmalarımız görev almaya hazırdır. Bugün Sahra Altı Afrika’daki ikinci büyük ticari ortağımız Nijerya ile ekonomik ilişkilerimizi nasıl daha ileriye götürebileceğimizi gerek bizler, gerekse bakan arkadaşlarım değerlendirdiler. Başta elektrik olmak üzere enerji alanında işbirliği imkanlarını ele aldık. Nijerya’da yetersiz rafineri kapasitesi, akaryakıt ve elektrik sıkıntısına sebep oluyor. Türkiye’nin önemli tecrübeye sahip olduğu bu alanda ortak projeler geliştirebiliriz.

Ben burada işadamlarımızı yeni rafinerilerin inşası ve enerji altyapısının güçlendirilmesi için Nijerya’da yatırım yapmaya davet ediyorum.

Ayrıca, Türk Hava Yolları’nın sefer sayılarının artırılmasının da ticari ve beşeri münasebetlerimizi geliştireceğine inanıyorum. Bunun yanında eğitim ve kalkınma yardımları konusunda Nijeryalı kardeşlerimizin yanında olmayı sürdüreceğiz.

TİKA, Nijerya’da koordinasyon ofisi açmayı arzu ediyor. Türkiye bursları aracılığıyla da her yıl onlarca öğrenciye ülkemizde üniversite imkanı sağlıyoruz, bu sayıyı daha da artırabiliriz. İnşallah önümüzdeki süreçte her iki alanda da ilişkilerimizi derinleştireceğiz.

Bir Nijerya atasözü der ki; rüzgar olmadan ağaç oynamaz. Güçlü siyasi irade ve dayanışma olmadan iki ülke arasında ilişkiler ilerlemez. Hamdolsun Nijerya ve Türkiye’de bu irade fazlasıyla mevcuttur.

Ben bu vesileyle değerli kardeşime tekrar ülkemize hoş geldiniz diyorum ki D-8’in iki önemli üyesi olmak üzere malum bugün başlayan D-8 Zirvesiyle ilgili çalışmalar yarın bizim de katılımımızla devam edecek ve öğleden sonra da D-8 Zirvesi kapanmış olacak. Ve D-8’i çok daha güçlü hale getirmenin gayreti içerisindeyiz.

Teşekkür ediyorum.

NİJERYA CUMHURBAŞKANI MUHAMMADU BUHARİ- … Türkiye’de bulunuyoruz. Ben de toplantıdan önce gelip çok güçlü bir heyetle birlikte, Savunma Bakanları, Dışişleri Bakanım, Ticaret ve Sanayi Bakanı, Eğitim Bakanı gibi kabinenin güçlü üyeleriyle birlikte seyahat ediyorum. Türkiye’deki Büyükelçiliğimizde bu düzenlemelere bu kadar çabuk bir şekilde katkıda bulunabildi, toplantıların son derece iyi geçtiğini belirtmek istiyorum ve iki ülke arasındaki üst düzey toplantıların bundan sonra da bu şekilde devam etmesi gerektiğini düşünüyorum. Yatırım açısından gerçekten çok önemli bir potansiyele sahibiz. Eğitim ve sağlık sektörlerinde halihazırda yoğun bir işbirliği gerçekleşiyor.

Bununla birlikte Sayın Cumhurbaşkanına da şunu ifade etmek istiyorum: Nijerya Türk işadamlarının ülkemize gelmesini ve Nijerya’nın potansiyelini çok daha iyi değerlendirmesini beklemektedir. Biz kendi adımıza şunun bilincindeyiz: Elimizde kaynaklar var ve gerçekten bu kaynakları çok daha iyi bir biçimde kullanacak ve bunları değerlendirecek kişilere ihtiyacımız var.

Bütün bunlar kolay olmadı, çünkü Boko Haram terör örgütü ve özellikle Nijerya deltasındaki sorunlu bölgelerden dolayı bunları istediğimiz gibi gerçekleştiremedik. Savunma Bakanımız bu konuyla ilgili olarak karşılıklı görüşmelerini gerçekleştirdi. Boko Haram’la ilgili olarak şu anda devam etmekte olan gelişmeler gerçekten bu idarenin atmış olduğu adımların ne kadar önemli olduğunun bir göstergesidir. Bildiğiniz gibi Nijerya’da bu çok güç bir dönemde Boko Haram bizim attığımız adımlarla son derece büyük bir şaşkınlığa uğradı ve kendi iddialarının, özellikle DEAŞ’tan elde etmiş oldukları desteğin de önüne geçebileceğimizi düşünüyoruz.

Biz bir kez daha şunu kanıtladığımıza inanıyoruz: Mülteciler Bangladeş’te de olabilir, burada da olabilir, birçok durumda bu kişiler genç insanlardan oluşuyor ve bu tür durumlarda eğitim hayatları etkileniyor. Türkiye’nin gerçekten bu anlamda atmış olduğu adımların çok önemli olduğuna inanıyoruz. Bu gruplar için eğitim ve sağlıkla ilgili atmış oldukları adımların gerçekten yararlı olduğuna inanıyoruz.

İki bakanlığın arasında gerçekleşen toplantılar sırasında buradaki işbirliğinin güçlü bir biçimde yinelenmesi ve desteklenmesi gerektiği konusunda anlaşmaya vardılar.

Bir kez daha Zatışahaneleri bizi bu muhteşem karşılamanızdan dolayı teşekkür etmek istiyoruz.

Bu toplantıların ve özellikle de resmi heyetler arasındaki toplantıların sonuçlarının hemen değerlendirileceğini ve bu anlamda atılacak adımların da en kısa zamanda atılacağını ifade etmek istiyorum. Özellikle sanayi ve diğer sosyal alanlarda adımları çok hızlı bir biçimde atacağız ve her iki ülkede de gerekli adımlar gerçekleşmiş olacak.

Teşekkürler Zatışahaneleri.

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN- Thank you.

Değerli arkadaşlar, ben de Sayın Cumhurbaşkanına çok çok teşekkür ediyorum.

Şimdi iki soru alacağız, bir misafirlerimizden, bir de Türkiye tarafından. Misafirlerimize ilk soru hakkını verelim. Evet, Nijerya’dan basın mensubu olarak…

SORU- … yanında olduğunu her zaman ifade etmiştir.

Spesifik olarak şu soruyu size sormak istiyorum: Türkiye, Nijerya’nın terörizmle mücadele konusundaki çalışmalarını ve ülke içindeki çatışmalarla ilgili problemlerini hangi anlamda desteklemeye devam edecek. Özellikle Nijerya’ya silah ithalatı, İstanbul limanını kullanarak gerçekleştirilen silah ithalatı konusunda Türkiye ne gibi adımlar atacak?

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN- Değerli arkadaşlar, öncelikle tabi Boko Haram’la ilgili terör mücadelesinde en önemli dayanışmamız istihbarattır. İstihbarat konusunda Nijerya’nın istihbarat örgütüyle bizim Milli İstihbarat Teşkilatımızın dayanışması büyük önem arz etmektedir. Bu dayanışmayla, bir defa her türlü bilgi alışverişini yaparak bunların yollarını kesmemiz gerekiyor ve buna varız.

Diğer konuya gelince, burada da bunların biri Dubai çıkışlı İstanbul üzerinden gitmiş, diğeri İstanbul çıkışlı bin adet av tüfeğiyle ilgili bir sorun. Olayda her iki konteynırda da gümrük beyannamelerinde bir usulsüzlük söz konusu. Her iki usulsüzlük de Türkiye dışında ne yazık ki yapılmış. Gümrük Müsteşarlığımız konuyu muhataplarıyla görüşüyor ve olay en kısa zamanda aydınlatılacak ve böylece bu konudaki gizli kapaklı kalan herhangi bir şey olmayacak.

Evet, Türkiye tarafından.

SORU- Efendim, A Haber’den Lamia Ayhan.

Polonya dönüşünde belediye başkanlarına ilişkin açıklamalarınız gündeme oturdu. 3 belediye başkanının istifasının istendiğini açıklamıştınız ve o açıklamanızda istifa etmezlerse bedeli ağır olur şeklinde bir ifadeniz de var. Bu iadeyi biraz açmanızı rica edeceğim. Bir de, direnme durumunda bundan sonra süreç nasıl işleyecek?

Teşekkür ediyorum.

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN- Lamia Hanım, çok tehlikeli sorular soruyorsun. Bedeli ağır olacak diye bir şey söylemedim, gereği neyse o yapılır dedim. Şimdi burada da olay o. Bakın şu an itibariyle üç belediye başkanımız istifalarını verdiler. Şimdi üç belediye başkanımız daha var, onlar da istifalarını en kısa zamanda vereceklerine inanıyorum. İlgili arkadaşlarımız görüşmelerini filan yaptılar ve şu anda da zannediyorum bu istifayı vermenin onlar da hazırlığı içindeler. Aksi takdirde yine söylüyorum, gereği neyse gereği yapılacaktır. Çünkü yetkili kurullarımız bu konuyla ilgili kararını vermiştir. Ve şu anda bizim sürecimiz arkadaşlarımızla ilgili özellikle bir olumsuzluk sürecini tahrik etmek değil tam aksine teşkilatımızın bu noktada varmış olduğu bir karar sürecidir ve bu karar sürecini biz kendileriyle de değerlendirdik, ona göre de burada böyle bir adımın atılmasının gereğini söyledik. Çünkü biz sıradan bir parti değiliz. Bu sıradan bir hareket de değildir, bu bir davadır. Dolayısıyla bu davanın içerisinde yer alan arkadaşlarımız bu sistemin nasıl çalıştığını aslında çok iyi bilirler, çok iyi bildiklerine göre de onlar da bize kalmadan gereğini yaparlar, yapmaları lazım, bunu kendilerine zaten tebliğ ettik; ben, Başbakan arkadaşım ve konuyla ilgili sorumlu Genel Başkan Yardımcım.

Teşekkür ediyoruz.