Cumhurbaskani Erdogan’in Özbekistan Cumhurbaskani Mirziyoyev ile ortak basin toplantisi konusmasi

 

Can Özbekistan’ın Sayın Cumhurbaşkanı aziz kardeşim Şevket Mirziyoyev, sizlerin huzurunda kendilerine bir kez daha ülkemize, Başkentimize hoş geldiniz diyorum.

Zatıdevletlerini ve heyet üyelerini ülkemizde ağırlamaktan büyük bir bahtiyarlık duyduğumu ifade etmek isterim.

Tabi bu ziyaretin önemi, özellikle 20 yıl aradan sonra cumhurbaşkanı düzeyinde yapılan ilk ziyarettir. Bu bakımdan bizim için son derece anlamlı ve önemlidir.

Değerli dostum Mirziyoyev ile önce baş başa, daha sonra heyetlerarası görüşmelerimizi yaptık ve iki lüke arasındaki bu kapsamlı görüşme çok çok verimli geçti. Ekonomiden savunma sanayine, sağlıktan tarıma, eğitimden kültüre pek çok alanda işbirliği imkanlarını ele aldık.

Tabi Özbekistan Orta Asya’da 31,5 milyon nüfusu, çok zengin yeraltı ve yerüstü kaynaklarıyla her açıdan stratejik bir ülke. Dünyanın en büyük 7’nci doğalgaz, 4’üncü uranyum, 6’ncı pamuk üreticisi ve 2’nci büyük pamuk ihracatçısı konumundadır. Bu tabloya rağmen ekonomik ve ticari ilişkilerimizin arzu ettiğimiz seviyede olmadığını görüyoruz. İkili ticaret hacmimiz 2016 yılında 1,2 milyar dolar civarındaydı, hamdolsun bu yılın ilk 8 ayında 900 milyon doları aştık. İnşallah bu rakamları kısa zamanda yukarlara çekeceğiz. Bu noktada da ikimizde de, işadamlarımızda da kararlılığı görüyorum.

İşadamlarımıza desteğimiz tamdır. Değerli kardeşim liderliğinde Özbekistan şu anda çok kararlı bir yürüyüşle ciddi yatırımlara adım atıyor. Biz de tüm tecrübemiz ve imkanlarımızla kendilerine yardımcı olmaya devam edeceğiz. Türkiye, bilhassa bildiğiniz gibi müteahhitlik alanında dünyada ikinci sırada çok önemli bir konum teşkil ediyor. Bu alandaki tecrübelerimizi Özbekistan’la paylaşmayı hedefliyoruz. Yarın İstanbul’da düzenlenecek Türk-Özbek iş forumunun da her açıdan verimli ve bereketli geçeceğine inanıyorum.

Görüşmede ele aldığımız en önemli konulardan bir tanesi de kültür ve turizm. Özellikle turizm noktasında tabi ki Taşkent, Semerkand, Buhara, buralar bizim için çok çok büyük önem arz ediyor. Özbekistan bu medeniyet şehirlerine ev sahipliği yapıyor. Bu kadim şehirlerin sadece ülkemizde değil, tüm Türk dünyasında, İslam dünyasında anlamlı bir yeri var. Turizm alanındaki ortak projelerimizle inşallah bunu başaracağız. Hatta değerli kardeşimin de bana ifade ettiği gibi, orada kayak turizmine yönelik olarak da dev bir projeyi inşallah bir Türk müteahhidiyle hayata geçireceğiz.

Burada tabi ayrıca bir müjde daha vermek istiyorum, Türk Hava Yolları inşallah 16 Mart tarihinden itibaren İstanbul’dan Semerkand’a tarifeli seferlerini başlatacak. Böylece her iki kardeş toplum olarak çok daha sıkı birbiriyle kaynaşma fırsatını bulacaktır.

Değerli basın mensupları, görüşmemizde bölgesel gelişmeleri de inceleme, fikir teatisinde bulunma imkanımız oldu. Uluslararası forumlarda işbirliğimizi geliştirme imkanları üzerinde durduk. Bugün kabul ettiğimiz ortak bildiride de geleceğe yönelik somut planlarımızı ortaya koyduk. Malum, 22 anlaşmayı imzaladık, yarın da İstanbul’da 4 anlaşma imzalanmak suretiyle 26 anlaşmayla çok çok önemli bir çıkışı bu ziyaretle hayata geçiriyoruz.

Özellikle kamu personelinin eğitimi, mühendislik, tıp gibi alanlar başta olmak üzere, eğitim ve burslar noktasında atabileceğimiz adımları da görüşme fırsatımız oldu.

Türk İslam medeniyetinin iki kadim havzasından birbirinden daha çok istifade etmesinin yollarını nasıl buluruz, bunun üzerinde durduk. Tüm bakanlık ve kurumlarımıza Özbekistan ile işbirliğimizin her alanda geliştirilmesi yönünde talimatlarımızı verdik. Aynı iradenin Özbekistan’da da olmasından dolayı gerçekten çok çok mutluyum.

İnşallah İmam Buhari Enstitüsü arzumuzdu, aynı şeklide İmam Maturidi Enstitüsü arzumuzdu, bu konularda aramızdaki ittifak bizleri çok çok daha güçlü kıldı.

Tabi Orta Asya Cumhuriyetleri arasındaki işbirliğinin gelişmesini canı gönülden arzu ediyoruz. Her zaman ifade ettiğimiz gibi, dirlik olmanın, güçlü olmanın anahtarı birlik olmaktadır. Bu yönde atılan her adım kıymetlidir, değerlidir.

Değerli kardeşim Mirziyoyev’in özellikle komşularıyla olan dostluk ilişkilerini geliştirme gayretlerini bizler de canı gönülden destekliyoruz.

Şimdi şiire geçiyorum, yalnız dikkatle tercüme et ha.

Özbekistan’ın milli şairi merhum Abdulla Aripov’un o güzel ifadesiyle:

“Muzaffer ol, galip ol, güçlü ol, 

Dostun, yârin ve kardeşinle,

Asırlar boyunca baki kalksın köşkün senin,

Ulu insanlık aleminde.”

Biz de Özbekistan’ın dostu, kardeşi, karındaşı olarak her açıdan güçlü kalmasını arzu ediyoruz. Aziz kardeşim, değerli kardeşim Mirziyoyev’in bu tarihi ziyaretinin iki ülke arasındaki kaderdaşlığı daha da pekiştirmesini Allah’tan diliyorum.

Bu düşüncelerle değerli kardeşime ve tüm heyet üyelerine ülkemize, Başkentimize ve güzel İstanbul’umuza hoş geldiniz diyorum.

ÖZBEKİSTAN CUMHURBAŞKANI ŞEVKET MİRZİYOYEV- Değerli Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan Ekselansları, sayın basın mensupları; ilk önce kardeş Türk topraklarında Özbekistan Cumhuriyeti heyetine sergilenmekte olan saygı, itibar, samimi misafirperverlik için değerli dostum Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan Ekselansları ve Türkiye Hükümetine şükranlarımı sunuyorum.

Bu 20 senelik ara gözlerimizden de zaten görülüyordur birbirimize ne kadar özlediğimiz gösteriyor. Hiçbir telaffuz etmeden gözlerden birbirimizi anlamakta olduğumuz zaten çok şeyi göstermektedir.

Fırsatta istifade ederek, önümüzdeki günlerde kutlanacak Türkiye’nin milli şenliği Cumhuriyet tesis edildiği günün vesilesiyle Sayın Cumhurbaşkanı sizi ve tüm Türk halkını canı gönülden kutlamak ve en iyi dileklerimizi sunmak için müsaadenizi istiyorum.

Türkiye Cumhurbaşkanı değerli dostum Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Türkiye Hükümeti heyetiyle yapılan müzakerelerimiz, temaslarımız, halklarımız arasındaki kadim dostluk ve kardeşlik geleneklerine uygun şekilde açık ve çok verimli ruhta geçmiştir.

Temaslarımızın devamında, siyasi diplomatik, ticari ekonomik, yatırım, turizm, lojistik, kültürel, insani ve diğer alanlarda ikili ilişiler derin ve köklü olarak müzakere edilmiştir. Müzakereler birçok güncel, bölgesel ve uluslararası sorunlarda, keza Birleşmiş Milletler ve İİT çevresindeki ilişkilerin pekişmesi alanında yaklaşımlarımızın benzer ve müşterek olduğunu göstermiştir. Temaslarımızın sonunda geniş kapsamlı ilişkilerimizin yeni stratejik aşamaya çıkartılmasına taban oluşturacak ortak bildiri imzalanmıştır, bu tarihi olaydır.

İki ülke bakanlık, kurum kuruluşları arasında ekonomi, ticaret, ulaştırma, lojistik, sanayi, bilim, eğitim ve turizm ve diğer alanlarda ilişkilerin geliştirilmesine ait 21 tane belge imzalanmıştır. Bugün gördünüz 21 tanesi bugün burada, yarın İstanbul’da imzalanacak belgeler var, iş forumu düzenlenecek, iş forumunda 3,5 milyar dolar tutarında 35 tane projenin gerçekleştirilmesi konusunda belgeler imzalanması planlanmaktadır.

Elbette Türk girişimcileri ve uzmanlarının Özbekistan’a çekilmesinde vize konularında kolaylıklar tesis edilmesi önem arz etmektedir. Bu konuda biz bugünlerde ayrı bir karar kabul ettik, ona göre Türk işadamları için 1 senelik müteaddit çok girişli vizeler 3 gün içinde verilecektir. Türkiyeli turistler için bu tür vizeler 1 aylık süreye verilecektir. Tabi basın mensuplarının bu konudan haberdar olmaları lazım, kardeş ve dost ülkeler arasında vize konuları olmamaları gerekiyor, aşama aşama bu konuya da geleceğiz.

Bugün burada konuştuklarımızı yarın, öbürkü gün işadamları elbette duyacak. Biz içeride konuştuk, 9 ayda ticari hacim yüzde 29 artış sergilemiştir, bu az tabi, 2-3 milyar, aslında mümkünse 5-6 milyar da artırmak istiyoruz, amacımız bu ve biz bu amaca doğru gideceğiz.

Sayın basın mensupları,  ben düşünüyorum böyle fikirlerimiz var, uluslararası yolcu taşımacılık, hava yollarında bir sürü belgeler imzalandı, Türk Hava Yolları, Özbek Hava Yolları stratejik ortak olmak üzerinde belgeler imzaladılar. Eğer yöneticiler burada deseler ki, basın mensuplarını ücretsiz olarak yollayacağız Özbekistan’a, gitsinler dolaşsınlar, yolcu çoğalacak. … sen de vaat et burada herkesin yanında, basın mensuplarını yollayacağım ücretsiz Özbekistan’a de, bunlar duysunlar, memnun olsunlar.

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN- Hadi sen de söyle bakalım.

THY YETKİLİSİ- Özbekistan’ı gezmek üzere Türk Hava Yolları olarak bilabedel götürüp getireceğiz.

ÖZBEKİSTAN CUMHURBAŞKANI ŞEVKET MİRZİYOYEV- Sadece Semerkand değil, Buhara, Hive şehirlerimiz var, orayı da düşünmek lazım, geliştirmek lazım.

Biz, öteki konulardan konuşacak olursam, güvenlik konularını, özellikle Afganistan’da barış ve istikrar konusunda çeşitli mutabakatlara vardık. Bizim bu konudaki yaklaşımımıza Sayın Cumhurbaşkanından destek gördüğümüz için teşekkür etmek istiyorum.

Yapılan temaslar neticesinde Semerkand’da İmam Buhari Uluslararası İlmi Araştırma Merkezinin tesis edilmesi ve Taşkent’te İslam Medeniyetleri Merkezi altyapılarının tesis edilmesi konusunda da mutabakatlara vardık.

Sayın bayanlar ve baylar; biz Türkiye Cumhuriyeti’ni cihada büyük, siyasi, ekonomik ve askeri potansiyele, uluslararası platformda ise yüksek itibara sahip olan ülke olarak kabul ediyoruz. Türkiye bizim için uluslararası platformda güvenilir ve önemli partner olduğunun altını ayrıyeten çizmek istiyorum.

Biz kardeş halklarımızın refahı, barışı yolunda geleneksel dostluk, geniş kapsamlı ve uzun vadeli işbirliğinin her yönden geliştirilmesi için tüm gücümüzü ve olanaklarımızı seferber etmeye hazırız.

Bir kez daha Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan Ekselanslarına sergilenen misafirperverlik için canı gönülden teşekkür etmekle beraber, kendileri için uygun bir fırsatta Özbekistan’a devlet ziyareti gerçekleştirmelerini davet ediyorum.

Sözümün nihayesinde, dünya halkları arasında kendine özgü yeri olan ve itibarı olan, çok şeyleri görmüş, yaşamız kardeş Türk halkına samimi saygı ve itibarımı sunuyorum. Güzel yurdunuza refah ve sonsuza denk gelişme dileklerimi sunuyorum.

Dinlediğiniz için teşekkür ediyorum.

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN- Evet, biz de itibarlarınız için rahmet diliyoruz.