Cumhurbaskani Erdogan’in Soçi’deki Üçlü Suriye Zirvesi sonrasi basin toplantisinda yaptigi konusma

 

RUSYA DEVLET BAŞKANI VLADİMİR PUTİN- … çabaları gösterme konusunda mutabık kaldık. Barışın tesis edilmesi, huzurun tesis edilmesi, egemenliğinin korunması, birliğinin korunması ve güvenliğinin sağlanması Suriye’nin.

Son zamanlarda birlikte yaptığımız çalışmaların olumlu sonuçlar verdiğini görüyoruz. DAEŞ’in, El Nusra’nın ve diğer ekstrem grupların yok edilmesi konusunda önemli adımlar attık. Suriye’nin bütün bölgelerinin teröristlerden arındırılması konusunda ciddi aşamalar kaydettik. Suriye’nin genelinde istikrarın tesis edilmesi konusunda, çatışmalardan sonra neler yapılabileceği konusunu görüştük. Bugünkü toplantımızın konusu, Suriye’de çatışmalardan sonraki durumun nasıl olacağı, nasıl gelişeceği konusuydu.

Türkiye, Rusya ve İran, Suriye konusunda öncü rol üstlendiler. Önümüze reel hedefler koyduk ve şu konuda fikir birliğine vardık. Üç ülke Astana sürecinde ki etkinliğini göstermiş bir süreçtir, iyi aşamalar kaydetti. Suriye halkının, ülkesini terk etmek zorunda kalanların ülkelerine dönebilmesi için gerekli koşulların oluşturulması, çatışmaların tamamen durdurulması, çatışmasızlık bölgelerinin istikrar kazanması gibi konularda öncelikli adımlarımızı belirledik. Öncelikle Suriye içindeki grupların bu konuda görüşebilmeleri için belirli bir platformun oluşturulmasına karar verildi. İran ve Türkiye’nin Ulusal Suriye Diyalog Konseyinin toplanması konusunda desteklerini görüyoruz. Gerekli seviyede Suriye toplumunun bütün kesimlerinin katılabileceği bir toplantının yapılması konusunda dışişleri bakanlarımıza, temsilciliklerimize, savunma bakanlıklarımıza ve diğer ilgili makamlara gerekli adımların bu konuda atılması konusunda mutabık kaldık. Çeşitli politik partilerin, dış ve iç muhalefetin, etnik ve dini grupların katılımının sağlanması, bu kongrede Suriye’nin ortak ulusal sorunlarının görüşülmesini sağlayacak. Gelecekteki devlet yapısının nasıl olacağı, anayasanın nasıl olacağı, yapılacak seçimlerin, Birleşmiş Milletler çatısı altında yapılacak seçimlerin nasıl gerçekleştirileceği konularını görüştük. Cenevre süreci de görüşülecek.

Suriyeliler Suriye’nin kaderine kendileri karar vermeliler. Gerek muhalefetin, gerekse mevcut rejimin öncelikleri mutlaka önemlidir. Sayın Esad’la görüşmelerimizde politik krizin barışçıl yöntemlerle çözülmesi konusunu görüştük ve özgür seçimlerin gerçekleştirilmesini. Bugün yaptığımız görüşmelerde ise, sosyal ekonomik düzenlemelerin yapılması Suriye’de görüşüldü. Suriyelilere yeniden altyapılarını oluşturmaları konusunda, sanayi, tarım, ticaret alanlarında ülkeyi tekrar ayakları üzerine koyabilmeleri, hastaneler, devlet okulları, kreşler vesaire, bunların yeniden yapılandırılması konusunda, insani yardımın yapılması konusunda, Suriye’nin tamamen mayınlardan ve silahlardan arındırılması, tarihi kültürel değerlerinin yeniden korunma altına alınması konuları, bunun için de diğer devletlerin de bu sürece davet edilmesi, uluslararası örgütlerin bu konuya dahil edilmesi konularını görüştük.

Son olarak şunu söylemek isterim: Meslektaşlarımla, Erdoğan ve Ruhani’yle birlikte yaptığımız bu olumlu görüşmeler için teşekkür etmek istiyorum. Yeni çatışmaların önlenmesi, en pozitif etkileri göstereceğini düşünüyoruz Ortadoğu Bölgesinde bugün yaptığımız görüşmelerin.

Sizlere teşekkür ediyorum dikkatiniz için.

İRAN CUMHURBAŞKANI HASAN RUHANİ- Allah’ın adıyla.

Her şeyden önce teşekkür etmek istiyorum Rusya Cumhurbaşkanı Putin’e böyle bir üçlü zirve için öncülük yaptığı için. Suriye’de barış ve istikrar için ve evsizlerin tekrar ülkesine dönmesi için. Bu toplantının öyle bir zamanda yapılıyor ki bu süreç içinde bütün bu üç ülkenin beraber yaptığı çalışma Suriye’deki barış ve istikrarın oluşması için zemin hazırlamış. Bu görüşmeler DEAŞ’ın … bütün dünya bu konuyu bilmesi gerekiyor ki, terörizm hiçbir zaman iyi bir araç olamaz hiçbir ülke için. Terörizm hiçbir ülke için, her durum için, bütün ülkeler için tehlike yaratıyor; biz DEAŞ konusunda bunu gördük. DEAŞ’a yardım eden bütün ülkeler bunu gördük ve DEAŞ onların hepsine bir tehlike oluşturdu ve bütün günahsız insanları şahadet mertebesine getirdi.

Bugünkü toplantı çok açık bir toplantıydı, 3 ülke kendi fikirlerini çok açık bir şekilde beyan ettiler. Amaç burada milli ulusal kongrenin oluşması ve bu kongrede bütün aktif partiler Suriye’ye karşı ve hatta taraftarı olanlar bu kongrede bileşecekler ve Suriye’nin geleceği için müzakere yapacaklar. Ve bu kongrede yeni anayasa için zemin oluşacak ve yeni anayasa için özgür bir seçim yapılacak, özür ve adil bir seçim yapılacak. Bu barış ve istikrar getirebilir bütün bölge için. Ve bütün bölgedeki ülkeler bu hassas Ortadoğu bölgesinden oradaki barıştan ve oradaki evsiz insanların kendi ülkelerine ve o ülkenin tekrar yeniden yapılanması için yardımcı olacaklar. Bu insanlar ileride rahat bir hayat yaşaması için bu 3 ülke fikirlerini beyan ettiler ve bu konudaki mutabakatlarını bu kongrenin yapılaması için mutabık kaldıklarını açıkladılar. 3 ülkenin dışişleri bakanları ve genelkurmay başkanları ve 3 ülkedeki organlar bu kongrenin daha kolay yapılması için anlaştılar. Bugün çok mutluyum, yeni bir adım barış ve istikrar için bir adımın atılması için çok mutluyum. Ve umuyorum ki, gelecekte güvenlik ve yeni bir özgür bir seçimin yapılmasına şahit olalım. Suriye’de bunları görmek için umutluyum.

Bir kez daha Putin Rusya Cumhurbaşkanından ve Erdoğan Cumhurbaşkanından bu işe öncü oldukları için teşekkür ederim. Umarım 3 ülkenin yönü bölgedeki barış ve istikrar için devam etsin.

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN- Değerli dostlar, heyetlerimizin kıymetli üyeleri, saygıdeğer basın mensupları, hanımefendiler, beyefendiler; sizleri en kalbi duygularımla, sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.

Sözlerimin hemen başında değerli dostum Sayın Putin’in şahsında tüm Rus dostlarımıza misafirperverlikleri için teşekkür ediyorum.

Rusya ile yoğun diyaloğumuz gerek ikili konularda, gerekse bölgesel konularda devam ediyor, hamdolsun bunun meyvelerini her alanda topluyoruz. Özellikle yakaladığımız bu ivmenin artarak sürdürülmesi konusunda Sayın Putin ile hemfikiriz.

Sayın Ruhani’yle gerçekleştirdiğimiz ikili görüşmemizde de ülkelerimiz arasındaki ilişkileri her alanda daha da geliştirme hususunda mutabık kaldık.

Değerli basın mensupları, bugün değerli dostlarım Sayın Putin ve Sayın Ruhani’yle gerçekten kritik görüşmeler yaptık ve gündemimizdeki meseleleri samimiyetle ele aldık.

Suriye’de ateşkes tesis edilmesi amacıyla attığımız adımları tekrar gözden geçirdik. Gerginliği azaltma bölgelerinin sahada şiddetin azaltılmasında temel rol oynadığını memnuniyetle tespit ettik. Görüşmelerimizde Astana’da kaydettiğimiz ilerlemeler temelinde ihtilafa kalıcı çözüm noktasında Cenevre sürecine sağlayabileceğimiz katkıları istişare ettik.

Bu bağlamda, 2254 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararında tanımlandığı üzere, Suriye halkının öncülüğünde ve sahipliğinde yürütülecek kapsayıcı, özgür, adil ve şeffaf bir siyasi sürecin hayata geçirilmesine yardımcı olmak hususunda görüş birliğine varmış bulunuyoruz.

Rusya Federasyonu’nun inisiyatifiyle Soçi’de düzenlenmesi öngörülen Suriye ulusal diyalog kongresinin bu ilkeler temelinde siyasi sürece anlamlı katma değer sağlaması için eşgüdüm içinde çalışmaya karar verdik.

Bugünkü ortak açıklamamız işbirliğimizin esaslarını yansıtan ilk adımdır. Ancak, bu çabanın başarısı başta rejim ve muhalefet olmak üzere tarafların tutumuna bağlıdır. Bu süreçte ayrıca üç garantör ülkenin bugüne kadar ortaya koydukları karşılıkla hassasiyetlere saygı ve uzlaşı anlayışını sürdürmeleri kritik rol oynayacaktır. Bu bağlamda Suriye’nin siyasi birliği ve toprak bütünlüğüyle ülkemizin milli güvenliğine kasteden terörist unsurların süreçten dışlanması, Türkiye olarak önceliklerimiz arasında yer almaya devam edecektir. Milli güvenliğimize kasteden bir terör örgütüyle aynı çatı altında olmamızı, aynı platformda yer almamızı bizden kimse beklememelidir. Suriye’nin toprak bütünlüğüne ve siyasi birliğine bağlılığımızı ifade ediyorsak, bu ülkeyi bölmeye çalışan eli kanlı bir çeteyi meşru bir aktör olarak göremeyiz.

Değerli basın mensupları; Sayın Putin ve Sayın Ruhani ile bugün gerçekleştirdiğimiz istişarede ayrıca Suriye’de güven artırıcı önlemlerin hayata geçirilmesinin önemini vurguladık. Bu önlemlerin kademeli olarak devreye sokulması amacıyla insani yardımların ihtiyaç sahiplerine engelsiz ve kesintisiz ulaştırılması, ayrıca tutukluların karşılıklı salıverilmesi dahil atılabilecek her türlü adımı gözden geçirdik. Tabii bugün vardığımız noktanın özellikle Suriye’nin barış ve istikrara yeniden kavuşması ve halkın acılarının dindirilmesi için bir umut ışığı teşkil edeceğine inanıyorum.

Tabii İdlib sorununun çözülmesi, Afrin’deki olumsuzlukların giderilmesi, inanıyorum ki Suriye sürecindeki bu olumlu gelişmelerin önemli atlama taşları olacaktır.

Ülkelerimiz arasındaki bu verimli işbirliğinin tüm bölgeye olumlu etki yapmasını, bölgedeki gerginlikleri ve mezhebi ayrışma riskini azaltmasını ümit ediyorum. Uluslararası toplumun tüm sorumlu üyelerini çabalarımızı desteklemeye davet ediyorum.

Teşekkür ediyorum.